Crisisplan SP te duidelijk voor PvdA

Volgens een krantenbericht is PvdA-lijstrekker Thijs Berman niet blij met het crisisplan van de SP. Dat had ik ook niet verwacht. Daarvoor is de PvdA intern veel te verdeeld: tijdens het vakbondsdebat van 19 mei jl. nam Berman openlijk afstand van het kabinet waar het gaat om de vermarkting van publieke voorzieningen. In zijn reactie op het plan van de SP ontkent hij doodleuk dat het kabinet Balkenende nadenkt over bezuinigingen. Berman is Bos niet. Terwijl de nummer 5 van de PvdA-lijst, Cuperus, eurokritische geluiden laat horen, pleit Berman zonder aarzeling steeds duidelijker voor meer Brussel. Berman is Cuperus niet. Zo heeft de PvdA voor elk wat wils: wel én geen bezuinigingen, eurokritisch én eurofiel, voor én tegen vermarkting. Al die onduidelijkheid is vooral handig voor de PvdA: na de verkiezingen kunnen ze weer gewoon op dezelfde voet verder als de afgelopen twee decennia.

Terwijl sociaal-democraten samen met christendemocraten/conservatieven sinds de oprichting van het Europees Parlement de meerderheid hebben, is al het liberale beleid in Brussel volgens Berman de schuld van anderen. Tijdens het vakbondsdebat zei Berman letterlijk: “De Europese Commissie heeft met dikke ideologische oogkleppen op liberaal beleid doorgevoerd.” Inderdaad, de Europese Commissie waarin al jaren sociaal-democraten een belangrijke rol spelen.

Opvallend is dat Berman in zijn kritiek nergens inhoudelijk ingaat op de zaken die écht belangrijk zijn: hij zegt niets over onze oproep de economie zo in te richten dat de macht van aandeelhouders wordt ingeperkt. Op onze voorstellen om de bescherming van het ontslagrecht, de pensioenen en de publieke voorzieningen tot speerpunt te maken, is zijn antwoord: vertrouw op Brussel!

Wel gaat hij in op ons plan voor beter nationaal toezicht op financiële instellingen. Hij wil een Europese toezichthouder. Meer Brussel dus, om een crisis waar Brussel mede de oorzaak van is, te bestrijden. Wil de SP dan geen toezicht? Natuurlijk. De SP is voor intensive samenwerking tussen nationale toezichthouders. Het belangrijkste is echter dat het toezicht weer gebeurt daar waar de activiteiten plaatsvinden. Nu mag van de EU vrijwel alleen gecontroleerd worden waar het hoofdkantoor staat, waardoor slecht toezicht een manier is om de vestiging van hoofdkantoren in eigen land te stimuleren. Ook moet de doorgeslagen liberalisering van de financiële markten worden teruggedraaid. We hebben geen behoefte aan grote banken die over de grens nieuwe markten aanboren, maar aan betrouwbare en kleinschalige instellingen. Daarop is goed toezicht mogelijk. En de gevolgen van wanbeleid zijn niet zo dramatisch als bij de huidige uit hun krachten gegroeide banken.

Door te pleiten voor nieuwe uniforme Europese regels en één Europese toezichthouder geeft Berman vrij baan aan de schaalvergroting door fusies en overnames in de Europese financiële sector. We moeten juist af van de Europese regels die dit mogelijk hebben gemaakt: niet meer Brussel dus, maar minder.

Het crisisplan van de SP maakt duidelijke keuzes: minder Brussel betekent minder neoliberaal beleid, minder bureaucratie en minder verspilling. Voor de PvdA is zo’n plan veel te duidelijk want je kunt dan niet langer draaien.

(deze blog verscheen eerder op de website van Trouw)