Een rustdag?

Het had er alles van weg dat vandaag een iets rustiger dag zou worden. In ieder geval eens geen grote debatten met de andere lijsttrekkers. Toch ging het debat door, eerst via de krant, later via internet. Twee kwesties stonden daarbij centraal. De propaganda uit Brussel en de lobbyisten.

Vanmorgen in De Telegraaf een groot artikel met – alweer – onze Europese Commissaris, Neelie Kroes. Ze noemde me niet bij naam maar had het uitsluitend over ‘die gabber uit Rotterdam’. Gelukkig was de redactie zo vriendelijk om aan de lezer duidelijk te maken dat het over mij ging. Nog steeds was ze boos over het feit dat ik het had gedurfd haar uitspraak te ontzenuwen dat er ‘maar’ 32.000 ambtenaren in Brussel zouden werken. Over deze kwestie is eigenlijk al genoeg gezegd, maar nog maar eens een keer: Kroes telt alleen de ambtenaren die bij de Commissie in Brussel werken. Dat is echter maar een klein onderdeel van het totale Europese ambtenarencircuit. Er zijn nog meer Europese instellingen, er zijn agentschappen in alle lidstaten, er zijn EU-ambassades etc. etc. 

Toch vond ik het wel leuk om gabber genoemd te worden. Ik ben per slot van rekening Rotterdammer en daar is de gabbermuziek ontstaan. Nu kunnen gabbers in tegenstelling tot de Eurocommissaris ontzettend goed tellen want echte hardcore techno betekent 230 beats per minuut. Alle hulde voor de jongens en meiden die dat kunnen bijhouden. Dat vereist snel en goed tellen!

En dan de lobbyisten. Ik had de lijsttrekkers van alle grote partijen gevraagd met mij een verklaring te ondertekenen waarin we beloven geen ongeregistreerde lobbyisten te ontvangen. Dat is belangrijk, want zoals we afgelopen maandag bij de VPRO konden zien, hebben lobbyisten van grote bedrijven enorm veel invloed. In De Slag om Brussel werd duidelijk gemaakt dat de auto-industrie erin is geslaagd eisen voor veiliger auto’s via gericht lobbywerk enorm af te zwakken.  Uit puur commercieel belang. Liever een goedkopere auto, dan alle bestaande technieken toepassen die auto’s echt veilig maken.

Eerder had Corporate Europe Observatory er al op gewezen dat in de VS de lobby van de financiële instellingen in de afgelopen jaren $5 mrd. had besteed aan acties om het toezicht op die instellingen te verminderen. Dat gebrek aan toezicht was een van de oorzaken van de kredietcrisis. Ook in Europa is druk gelobbyd door de financiële diensten. Wouter Bos zei vandaag dat hij voor kleine banken is. Daar zijn wij als SP ook voor. Maar de lobby van financiële instellingen wilde juist via de liberalisering steeds grotere banken die in veel lidstaten tegelijk zouden kunnen werken, en dat met zo min mogelijk toezicht. Verschil met de VS: in Europa hebben we geen idee hoeveel geld de lobbyisten hebben besteed of wat ze precies aan activiteiten hebben ontwikkeld op dit gebied.

Veel Nederlanders ergeren zich aan het gebrek aan doorzichtigheid van de Europese instellingen. Dat is een van de redenen waarom het allemaal zo ver van ons af staat. Het in kaart brengen van de lobbyisten is dan ook een eerste vereiste om die doorzichtigheid te vergroten en bovendien de invloed die grote bedrijven via hun lobbyisten uitoefenen, in te dammen.

Ik ben mijn collega’s van de PvdA, Groen Links en de Partij voor de Dieren dankbaar dat ze de verklaring hebben ondertekend. Opmerkelijk is dat D66, ooit de partij die transparantie hoog in het vaandel had, nu contacten met lobbyisten te belangrijk vindt om de verklaring te ondertekenen. En ook het ontbreken van de PVV in het rijtje ondertekenaars is opmerkelijk, hoewel we natuurlijk allang wisten dat als het erop aankomt de PVV een partij is van en voor grote bedrijven…