3. Verkeer en vervoer

Een stem op 4 juni voor de SP is een stem voor snel, schoon en veilig vervoer. Brussel moet voortaan afblijven van ons openbaar vervoer. Dat is geen koopwaar maar publieke dienstverlening, die we weer moeten mogen organiseren zoals het ons het beste lijkt. Europees samenwerken voor schoner vervoer, sneller en beter internationaal treinverkeer en minder vervuilend vliegverkeer is hard nodig, maar wat we zelf beter kunnen, willen we ook zelf mogen doen.

Foto: Theo Audenaerd / Hollandse Hoogte

3.1 Brussel moet afblijven van ons openbaar vervoer. De Europese Unie heeft geprobeerd om alle spoor-, tram- en busmaatschappijen te privatiseren door in alle betrokken landen de verplichting van aanbesteding voor te schrijven. Door deze liberalisering worden niet-winstgevende diensten opgeheven en ontstaat grote druk om te bezuinigen op beloning en werkomstandigheden van het personeel. Dankzij het optreden van de SP heeft het Europees Parlement in 2007 dit beleid afgewezen en is de keuzevrijheid van gemeenten en provincies om zelf het stads- en streekvervoer te organiseren hersteld.

3.2 De Europese Unie draagt bij aan beter grensoverschrijdend vervoer. De onderlinge afhankelijkheid van Europese landen en het grensoverschrijdende handels- en personenverkeer zijn sterk toegenomen. De groei daarvan is door het EU-beleid echter volledig terechtgekomen bij het auto- en vliegverkeer, terwijl een deel van de spoor- en busdiensten verdween. Dat kan anders als de overheid investeert in meer grensoverschrijdend openbaar vervoer en in het oplossen van grensoverschrijdende knelpunten.

3.3 We willen minder overlastgevend luchtvervoer binnen Europa. Investeringen in snel en aantrekkelijk treinvervoer over de lange afstand kan de overlast van het vliegverkeer sterk terugdringen. Om het milieu te beschermen en de leefomgeving van omwonenden te sparen wordt het vliegen zoveel mogelijk beperkt tot trajecten waarvoor snelle treinen geen alternatief bieden, dus de inter­continentale verbindingen met andere werelddelen. De belastingvrijstelling voor luchtvaartmaatschappijen, die het luchtverkeer een belangrijk concurrentievoordeel geeft, wordt afgeschaft. Nederland moedigt alle EU-lidstaten aan een eerlijke milieuheffing naar rato van de vliegafstand in te voeren en concurrentie tussen luchthavens op prijs tegen te gaan.

3.4 Dring het goederenvervoer over de weg terug. Grondstoffen en halffabricaten worden nu in de loop van het productieproces onnodig vaak met vrachtauto’s heen en weer gesleept. Dat kan een stuk minder worden als de verwerking zo dicht mogelijk bij de bron en het afzetgebied plaatsvindt, en ook door meer goederenvervoer over spoor en waterweg te laten gaan. De Europese Unie dient ertoe bij te dragen dat schone scheepvaart wordt bevorderd. Europese afspraken daarover zijn nodig, evenals nationaal beleid. Verder moet er binnen de Europese Unie een einde komen aan verslechtering van het salaris en werkomstandigheden voor vrachtwagenchauffeurs tengevolge van concurrentie uit lidstaten met lage lonen.

3.5 Geen prestigeprojecten maar milieuvriendelijke vernieuwing. Brussel moet niet langer geld steken in miljardenverslindende prestigeprojecten, zoals het project ‘Galileo’ voor satellietnavigatie dat naast het bestaande GPS weinig verbetering voor het wegverkeer toevoegt maar wel geschikt is voor militair gebruik. Investeringen in Trans-Europese Netwerken (TEN’s) moeten niet gericht zijn op groei van het wegverkeer maar op milieuverbetering en het oplossen van knelpunten. De EU bevordert de ontwikkeling en het gebruik van milieuvriendelijker vervoermiddelen, die zuinig omgaan met fossiele brandstoffen of – beter nog – gebruik maken van duurzame energiebronnen.